سام نامه

چکیده

 وحيد روياني

منيره فرضي شوب

         حمله حيدري باذل مشهدي يكي از نخستين و مشهورترين حمله هايي است كه در قرن دوازدهم سروده شده است. باذل این اثر را در بحر متقارب و قالب مثنوی به سبک و سیاق شاهنامه نوشته است، تعداد ابیات آن بین 20 تا 30 هزار بیت‌ است و شاعر پس از مناجات و نعت‌ رسول(ص) و ولی(ع) داستان تاریخ اسلام را از بعثت‌ پیامبر(ص) تا کشته شدن عثمان به نظم می‌کشد و داستان در همین جا با مرگ او ناتمام می‌ماند. پس از او چندين نفر كارش را ادامه دادند، و تکمله هایی بر کار او سرودند، شاعري‌ به‌ نام‌ نجف‌‌ در سال 1135ق‌ با سرودن‌ ابياتى‌، از میان اين‌ تكمله‌ها منظومة ميرابوطالب‌ فندرسكى‌ را به‌ حملة حيدري‌ باذل‌ ملحق‌ ساخت‌ و به‌ شكل‌ مجموعه‌اي‌ واحد درآورد. این اثر همانند سایر حماسه های پس از شاهنامه بسیار متأثر از سبک و زبان فردوسی است و گاه این تأثیر در برخی داستانها چنان پیش می رود که به مرحله تقلید می رسد. نویسنده قصد دارد در این مقاله با بررسی تطبیقی و جزء به جزء دو اثر، میزان تأثیرپذیری باذل از فردوسی را در بخش های مختلف حمله حیدری نشان دهد.

کلید واژه­ها: حمله حیدری، باذل مشهدی، شاهنامه، تأثیرپذیری.

منتشر شده در فصلنامه جستارهاي ادبي، شماره 189، تابستان 94